Woda jako czynnik geologiczny cz. 5

Inne utwory buduje znowu fala wodna od strony morza: wyrzuca ona na brzegi piasek, z nasypów tego piasku powstają wydmy (diuny), które się posuwają od morza w głąb lądu.

Rola wody w powstawaniu skał warstwowych, zwanych osadami chemicznymi, jak np. soli kamiennej, gipsu, wyjaśnia się sama przez się z nauki o roztworach wodnych, gdyż woda morska jest niczym innym jak roztworem licznych soli. Dla przykładu podajemy skład osadu z wód oceanu Atlantyckiego w pobliżu Dieppe A, morza Bałtyckiego około Qotlandii B i morza Śródziemnego około Marsylii.

W podobny sposób, jak osady z wody morskiej tworzą się również z roztworów wodnych, tym mniejszą skalę, osady wapienne ze źródeł Tutaj należą tuf wapienny, trawertyn wapień oolitowy; w grotach wapiennych stalaktyty, stalagmity. Z gorących źródeł jak gejzerów osadzają się utwory krzemionkowe.

Dotąd rozważaliśmy działalność wody geologiczną w stanie ciekłym, pozostaje nam jeszcze dopełnić ją uwagami o działaniu lodowców. I tutaj z jednej strony widzimy niszczącą działalność lodowców; lodowiec podobnie jak woda bieżąca eroduje teren po którym spływa z szczytów górskich ku dolinom, niweluje wyniosłości, kruszy, wygładza odłamki skal, po których się posuwa, podrywa, obrywa stoki gór, wśród których się rozciąga.

Comments

  1. By Reklama