Pomiary Hugi

Ale nauka w rozwoju swoim dąży zawsze od ogólnych pojęć ku ścisłym oznaczeniom; niebawem więc starano się dokładnie oznaczyć szybkość, z jaką lodowce się posuwają. W historii tych pomiarów jeden z lodowców Berneńskiego Oberlandu na zawsze pozostanie pamiętnym. Z niewielkiego szwajcarskiego miasteczka Meyringen, wstępujecie na wysoką dolinę Hasli, przechodzicie obok słynnego wodospadu Handeck, którym rzeka Aar rzuca się w przepaść na 200 stóp głęboką. Zbliżacie się do przejścia Grimsel, ale nie przebywając go zwracacie w prawo i idziecie w górę Aary. Widzicie że Aara podobnie jak Rodan i Arveyron, wypływa z lodowca.

Wejdźcie na lód, a raczej na głęboki zwał lód pokrywający i posuwajcie się po jego krawędzi. Droga to przykra, ale po niejakim czasie gruz ten się kończy i dostajecie się na szeroki lodowiec przecięty wielkim środkowym zwałem. Zwał ten tworzy się z połączenia dwóch ramion lodowca, Lauteraar i Finsteraar, które zlewając się z sobą u wyskoku zwanego „Abschwung” tworzą główny lodowiec Unteraar.

Na tym wielkim środkowym zwale, zapalony a nieulękły szwajcarski professor, Hugi z Solothurn, wybudował w 1827 roku chatkę, z zamiarem robienia spostrzeżeń nad lodowcem. Chatka jego posuwała się naprzód; zmierzył więc jej drogę. W ciągu lat trzech, od 1827 do i830 zsunęła się ona o 33o stóp niżej. W 1836 r. zeszła do 2354 stóp, a w 1841 pan Agassiz znalazł ją o 4712 stóp niżej od pierwotnego jej położenia.

W 1840 p. Agassiz z kilkoma śmiałymi towarzyszami obrali sobie siedlisko pod wielką nawisłą skałą, na tym sarpym zwale, dorobiwszy jeszcze boczne ściany i niektóre inne osłony; a ponieważ przybyli z Neufchatel, więc chatkę ową bardzo długo potem nazywano „Hotel des Neufchatellois”. W dwa lata po wybudowaniu p. Agassiz znalazł, że ,,hotel“ o 486 stóp się zsunął.